Booking.com’un Gerçek Gerçeği!

bookinglogoBooking.com son zamanlarda en çok giydirilen online platformalardan bir tanesi oldu. Sürekli turizm haber sitelerinde kötülenmektedir. Peki işin aslı nedir? Neden sürekli tukaka yapılmaktadır? Bu yazımda bunları anlatmaya çalışacağım.

 

Öncelikle Booking.com tarihçesine bir bakalım;

Booking.com 1996 yılında Geert-Jan Bruinsma isminde bir bilgisayar mühendisi tarafından Amsterdam’da kurulmuştur. O zamanlar Booking.nl sadece 3 tane çalışanı ile nohut oda bakla sofa daireden oluşuyordu. 2003 yılına kadar Geert, Booking.com’u geliştirmek için uğraşmış ve şirketini uluslararası düzeye çıkarmaya uğraşmıştır. İlk Hollanda dışında açıldığı ülke, tabiki turizm’in beşiği diyebileceğimiz Almanya olmuştur ve orada kendine bir network oluşturmaya çalışmıştır. Tabi o zamanlar Almanya’da böyle bir oluşum yapabilmeniz için .DE uzantılı bir web sayfanızın olması gerekiyordu. Geert, o zaman booking.de domaini (ve .com) alarak Almanya’da da çalışmaya başladı ve böylece yavaş yavaş Avrupa’ya yayılmaya başlamıştı. Bu yayılma kurumsal olarak yapıldı. Zira hali hazırda bütün dünya destinasyonlarına rezervasyon yapılabilmekteydi. Fakat buradaki en büyük engel o zamanlar, insanların internet üzerinden tatil (hatta alışveriş) yapma alışkanlıkları için henüz çok erken olmasıydı. 2003 yılında Booking.com, arkasında Microsoft olan Expedia.com’un dikkatini çekmiş ve satın alınmak istenmişti. Fakat fiyat konusunda anlaşamayınca vazgeçildi ve bu, tarihe önemli bir talihsizlik olarak geçti. Daha sonra 2006 yılında Amerikan Priceline grubu 133 Milyon USD karşılığında şirketi satın aldı. Fakat Geert hiçbir zaman Booking.com’dan kopmadı. Akıl hocalığına her zaman devam etti. Bu tabi şu işe yaradı; 2002 yılında 19 Milyon zarar eden Priceline, 2011 yılında 1,1 Milyar USD gelir elde etti. Bu nedenle Priceline.com’un Booking.com’u satın almasına internet tarihinin en başarılı satın alımı olarak görülür. 2015 için hedeflenen ise 3 Milyar EUR’dur.

2011 yılında ki bu başarının en önemli nedeni; Google Adwords’e 40,4 Milyon USD reklam ödemesi yaparak Seyahat ve Turizm Endüstrisinde online pazarlamaya en çok harcama yapan şirket olmasıdır. Çünkü Booking.com Win-Win yani “herkesin kazandığı” prensibin önemini keşfetmiştir. Hem Google kazansın hem ben kazanayım hem hoteller kazansın hem de müşteriler kazansın. 2011 Eylül ayında Microsoft’un eski yöneticisi Darren Houston ile el sıkışmış ve şirketin CEO görevine getirmiştir. Bundan sonra ise teknolojik olarak kendini müthiş bir şekilde geliştirmiştir.

2011 yılında ki bu sıçramadan sonra ise Booking.com sürekli yatırımlarla genişlemiştir. Ayrıca dünya’da internet’in cep telefonlarının ve mobil cihazların kullanımının artması ile müşteri potansiyeli daha da artmıştır. Türkiye’de ise başlarda uzaktan kumanda yönetimi ile çalışılırken ülkemizin potansiyelini farkederek önce 2009’da İstanbul’da sonra 2012’de Antalya’da ve en son 2015 Nisan’ında İzmir’de 3ncü ofisini açmıştır. 4. ofis için Ankara düşünülmektedir. Türkiye’de 50 civarında personeli bulunmakta ve bu sayı her geçen gün artmaktadır.

Booking.com’un bu başarısının altında bir çok sebep vardır ama bence en önemlileri şunlardır;

  • Kazan-Kazan (Win-Win) prensibi; Siz kazanırsanız o da kazanır. Bu yüzden sizin kazanmanız için elinden geleni yapar. Sizin için reklam çalışması yapar, sizi eğitir,  yol yöntem gösterir. Sizden önceden para almaz. Parayı size kazandırır, sizde kazandığınızdan hakkını verirsiniz.
  • Kullanıcı Dostu (User Friendly); İnterneti çok bilmeseniz bile size rezervasyon yapma imkanı sağlar. Kafanızı dağıtmadan sizi yönlendirir. Ayrıca hoteller için yönetim panelide oldukça kolaydır. Bugün cep telefonundan bile 2-3 adımda kredi kartı bilgisi girmeden rezervasyon yapabilmektesiniz. Varolan satışların %40’ını mobil platformlardan almaktadır.
  • Veriye dayalı (Data Driven) çalışır; Gelecek tahminlerini, planlamalarını ve değişikliklerini, trendleri ön görerek yapmaz. Her aşamada veri toplar, anket yapar ve ona göre hareket eder. Bu nedenle gereksiz hatalarla enerji, zaman ve para harcamaz. Sürekli yeni işlevleri test eder backup yapar. Müşteri davranışlarını takip eder. Bu habere bakabilirsiniz.

Soru    : Peki Booking.com neden “bazı” hoteller veya tur operatörleri tarafından sevilmiyor? Neden sürekli Turizm Haberleri yapan web sayfaları tarafından ağız birliği edilmişcesine giydiriliyor?

Cevap :Aslında cevabı hepimiz biliyoruz 🙂 Tabiki Tur Operatörlerinin müşterileri artık satış ofislerine gitmiyorlar ve daha kolay olan yöntemi tercih ediyorlar. Tur operatörleri kataloglarını basarlar. Satış ofislerine dağıtırlar ve siz gittiğinizde kataloglardaki otellerden seçmek zorunda kalırsınız. Fiyatınıza otel+uçak+transfer+rehberlik hizmeti dahildir. Hotelde ne çıkarsa bahtıma dersiniz. Çünkü satış ofisindeki elemanın Antalya’da ki X bir hoteli bilmesi mümkün değildir. Turizm Haberleri yapan web sitelerinin finansmanı da tur operatörleri ve oteller tarafından yapılmaktadır. Bu gayet normaldir. Sektör haberleri yapıyorsanız o sektörden destek almanız gerekir. Fakat kaderin cilvesine bakın ki o haber sayfasının sağında solunda Google Adwords ile Booking.com’un Adwords ilanlarını görürsünüz 🙂 İnternet artık oldukça yaygınlaştı ve tatilciler için bir komünite haline geldi. Bilgilerini ve tecrübelerini paylaşıyorlar. Foursquare’de insanlar işletmelerin WiFi şifrelerini bile paylaşıyorlar. Booking.com sizin tatil eğilimlerinizi takip eder ve size nokta atışı olarak bütçenize ve gittiğiniz yere göre önerilerde bulunur. Hotel ise artık ne çıkarsa bahtınıza değildir. Orada konaklayan insanların yorumlarını ve değerlendirmelerini okursunuz. Ayrıca insanlar şunu farketti ki Hotel’i bir Bedbank’ten alırsam, Uçağı çok pahalanmadan önceden tarifeli bir sefer olarak alırsam, transferi lokal bir firmadan alırsam tatilim daha ucuza mal oluyor. Ayrıca rehber baskısından ve onun tur satma tacizinden kurtuluyorum. Bir problemim olursa da hemen hepsinin 7/24 destek hattı var. (Sadece müşteriler için değil oteller içinde) Eh aklı başında birisi bunun karşılaştırmasını yapabilir. 15 milyon kayıtlı kullanıcı az bir rakam değil. Bazı hoteller ise ödedikleri komisyon oranını yüksek buluyorlar ama Katalog katkı payı, Reklam payı, kickback, contribution adı altından tur operatörlerine ortada satış bile yokken önceden para ödeyebiliyorlar. Böylece incoming (handling) acentalarına istediklerini yaptırabiliyorlar. Parasını verdim satış yok diye kapısını aşındırabiliyorlar. Halbuki Tur Operatörleri %30’un altında karsız satış yapmazlar. (Bakın Tur Operatörleri diyorum. DMC demiyorum. DMC’lerin kar marjları kuş kadar kaldı.) Öbür taraftan %15 ödedikleri komisyon onlara batıyor. Üstelik parasını girişte misafirden almış kasasına koymuştur. İade Yapılmaz rezervasyonlarda ise rezervasyon yapılır yapılmaz parasını almıştır. Oysa Tur Operatörleri misafir çıkışından 14-21 gün sonra ödemesini yapar. Kaldı ki ödemeyi ertelemezse veya batmadıysa… Bu arada Tur Operatörünüz batarsa o ülkede mahsur kalabilirsiniz. TURSAB booking.com’a her fırsatta giydirir ama bugüne kadar batan bir tur operatörünün ne müşterisine sahip çıkmıştır. Nede alacağı olan otele sahip çıkmıştır. Varsa lütfen yorum kısmına yazınız.

Booking.com hakkında ki iddialara gelin beraber bakalım. Ne kadar doğru olduğuna kararı siz verin.

  1. Vergi kaçırıyorlar! Booking.com merkezi Amsterdam’da bulunan bir şirkettir. Türkiye ile Hollanda Krallığı arasında centilmenlik antlaşması vardır. Hollanda Krallığı şirketleri Türkiye’de ki yatırımlarında vergiden muaf oldukları gibi, Hollanda’da yatırım yapan Türk şirketleri de orada vergiden muaftır. Fakat buna rağmen Booking.com’un Türkiye’deki ofislerinde çalışanlar Türk İş Kanunlarına bağlıdır ve gelir vergisi ödemektedirler. İlgili mevzuatlar şu şekildedir;
    • http://www.gib.gov.tr/fileadmin/mevzuatek/uluslararasi_mevzuat/HOLLANDA.htm
    • http://www.ekonomi.gov.tr/portal/content/conn/UCM/uuid/dDocName:EK-018269;jsessionid=3an0HG_BdYtN3KoG-UmqihOmZDyDYD-CdgOV-kRcAIdUtTLyeHS8!-935247506
  2. Komisyon oranları çok yüksek! Standard minimum komisyon oranı %15’tir. Bu oranı arttırınca sitedeki sıralamanız artmaz. Bunu kendinizde Genel Bilgiler -> Sitedeki Sıralama seçeneğinden test edebilirsiniz. Sitedeki sıralamanız, satışlarınızın yoğunluğuna, müsaitliğinize, hangi tarihe kadar fiyat/müsaitlik girdiğinize bağlıdır. Zaten komisyon oranınızı arttırmak isteyince size genelde komisyonunuzu arttırmak yerine fiyatlarınıza yansıtın diye tavsiyede bulunurlar. Komisyon oranının zaten fiyata eklenmesi gerekiyor. Cebinize giren para değişmiyor.

    Örneğin; Kazanmak istediğiniz net 100,EUR’luk fiyatınız var ve %8KDV tahakkuk ediyor. Sisteme veya kanal yöneticinize gireceğiniz fiyatın hesaplaması şu şekilde yapılır;

    100EU / 0,92 = 108,70EU (%8 KDV ekledik) | 108,70EUR / 0,85 = 127,88EU (%15 Komisyon ekledik.) Böylece müşteriden 127,88EU tahsil edersiniz. Önce %15 komisyon ödersiniz. Sonra kalan tutardan %8 KDV ödersiniz. Elinizde 100EUR kalır. Bu hesaplamayı yapamayan genel müdür ve satış pazarlama müdürleri varki ödediğimiz KDV için bile komisyon ödüyoruz demişler.

  3. Parite baskısı yapıyorlar! Booking.com global bir firma olmasından ve NASDAQ’da kayıtlı bir borsa şirketi (PCLN) olduğundan dolayı Bloomberg kurlarını kullanır. Bu kadar büyük uluslararası bir şirketin TC Merkez Bankası kurlarını kullanmasını beklemek komik olur. Bu otelciler ve müşteriler için bazen avantaj bazende dezavantaj oluşturmaktadır. Ama bir otelseniz parite nedeniyle size çok fazla baskı yapamazlar. Ayrıca paritede siz avantajlı olunca iyi dezavantajlı olunca kötü demek iki yüzlülüktür. Bu dalgalı kurlar nedeniyle engelleyemeyeceğiniz bir sonuçtur.
  4. Sistemden çıkarırız diye tehdit ediyorlar! Booking.com’un en önemli pazarlama argümanı sisteminde 850,000 tesis bulunması ve 1 günde 700,000 geceleme satmasıdır. Bu nedenle her bir tesis onlar için çok önemlidir. Her itiraz eden tesisi, sistemden çıkarsalar yada çıkarırız diye tehdit etseler bu rakamlara ulaşamazlardı. Ayrıca böyle bir tehditte bulunan personelinin gözünün yaşına bakmazlar. Üyelikten çıkmak istiyorsanız. Sadece neden çıkmak istediğinizi sorarlar ki bu da keyfi bir soru değildir. Sistemden satışa kapatılabilmeniz için sistemin sorduğu ve doldurmak zorunda oldukları bir sorudur. Hatırlarsanız yazımın başında veriye dayalı (data-driven) prensibi ile çalıştıklarını ve herşeyi verileştirip ona göre ileride karar aldıklarını ve düzenlemeler yaptıklarını yazmıştım. Sistemden çıkanların neden çıktıklarını analiz ediyorlar. Yarın öbür gün tekrar dönmek istediğinizde de noldu da geri döndün demezler.
  5. En iyi fiyat baskısı yapıyorlar! Bu aslında en çok konuşulan argümanlardan birisidir. En iyi fiyat baskısı herkesin altında bir fiyatı değil. Online kanallarda (Tur Operatörleri hariç) yani sadece online çalışan ve fiyat karşılaştırma (Tripadvisor, Trivago vs) Meta-Search sitelerinde fiyat çıkan OTA’lar (Online Travel Agency) içinde fiyat eşitliğini savunur. Sizden TUI’nin veya Thomas Cook gibi TO’ların fiyatlarını istemezler. Yani bir karşılaştırma sitesinde en iyi fiyat 100,€ ise bende de 100,€ olsun. Eşitliği bozma ve müşterilerinin gözünde güvenirliliğini sarsma derler. (Daha önce yazmıştım müşteri davranışlarını inceliyorlar) Düşünün bir otele gitmek istiyorsunuz. Her yerde farklı bir fiyatı var. Şüphe duymaz mısınız? Bu eşitliği sağlamazsanız sizi sistemden çıkarmazlar veya tehdit etmezler. Zaten bu şekilde satış alamazsınız derler. Sizin için de ekstradan uğraşmazlar. Sistemde öyle atıl bir şekilde kalırsınız. Ayrıca en düşük fiyat baskısını yapan Booking.com değil Tur Operatörleridir. Fiyat kırmanız için her fırsatı kullananlar yine Tur Operatörleridir. İsterseniz şu habere bir göz atın;

Bu kadar uzun bir yazıyı okuduğunuz için teşekkürler. Sonuç olarak burada kimsenin yadsıyamayacağı bir başarı var. Birçok otel Booking.com ile çalışmaktan gayet memnun. Haber sitelerindeki Booking.com aleyhindeki haberlerine bakıyorum. En ateşli savunucular yine hoteller. Kimse onlara savunmaları için para vermiyor. Bugün artık internet ile arası iyi olmayan oteller bile danışmanlık firmalarından yararlanıyorlar. Yani satış danışmanlığı yapan Booking.com’un da danışmanı var 🙂

Burada asıl sorulması gereken soru şu; Neden bizim böyle bir internet sayfamız yok? Bugün bir çok Tur Operatörü hatta DMC ciddi teknolojik yatırımlar yaparken biz bambaşka işlerin peşindeyiz.

Meyve veren ağacı taşlamak yerine kendi ağacımızı yetiştirmenin zamanı geldi de geçiyor bile…

* Edit 1 : Noktalama işaretleri konuldu. Devrik cümleler düzeltildi. Eksikler giderildi. Açıklamalar eklendi. TDH‘ye selam olsun 🙂

* Edit 2 : 5. maddeye turizmdebusabah.com’un haberi eklendi.

  • http://www.rekabet.gov.tr/tr-TR/Guncel/Bookingcom-BV-ile-Bookingdotcom-Destek-Hizmetleri-Limited-Sirketi-Hakkinda-Sorusturma-Acildi

    Booking.com B.V. ile Türkiye ofisi olarak faaliyet gösteren Bookingdotcom Destek Hizmetleri Limited Şirketi’nin sundukları rezervasyon hizmeti kapsamında müşterilerine vadettikleri “en iyi fiyat garantisi” uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri kapsamında ihlal teşkil ettiği iddiasını içeren şikâyet başvurusu üzerine yürütülen önaraştırma, Rekabet Kurulunca karara bağlandı.

    Önaraştırmada elde edilen bilgi ve belgeler ile yapılan tespitleri 09.07.2015 tarihli toplantısında müzakere eden Rekabet Kurulu, bulguları ciddi ve yeterli bularak,

    – Booking.com B.V. ile
    – Bookingdotcom Destek Hizmetleri Limited Şirketi

    hakkında soruşturma açılmasına, 15-28/432-M sayı ile karar verdi.

    Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları ve uyumlu eylemleri; 6. maddesi ise hâkim durumun kötüye kullanılmasını yasaklamaktadır. Soruşturma, adı geçen teşebbüslerin başta “en iyi fiyat garantisi” olmak üzere çeşitli uygulamalarla 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla başlatıldı.

    * Rekabet Kurulu tarafından alınan soruşturma kararları, hakkında soruşturma açılan teşebbüs ya da teşebbüs birliklerine kararın tebliğ edilmesini takiben kamuoyunun bilgisine sunulur. Kamuoyunun Rekabet Kurulu kararları hakkında bilgilendirilmesi kapsamında yapılan bu açıklamalar, hakkında soruşturma açılan teşebbüslerin ya da teşebbüs birliklerinin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri, Kanun kapsamında ceza yaptırımı ile karşı karşıya kaldıkları veya kalacakları şeklinde yorumlanamaz.

    İlgili Kanun maddesi;
    http://www.rekabet.gov.tr/tr-TR/Sayfalar/4054-Sayili-Kanun

  • Patrick Realstar

    Yazi super ama 100 dolara %8 ekleyip 108,7 bulmak…
    Islemlerin hesaplamarin hepsi yanlis. Biraz matematik calis orayi duzelt. Hele sacma hesaplama yapip sonra hesaplama yapamayanlara laf sokmus olman cok talihsiz olmus.

    • Merhaba,
      Daha yapıcı olmak adına doğru hesaplamanın nasıl olacağını yazsaydınız daha mutlu olurdum. Burada amaç bulduğunuz rakamdan %15 sonrada %8 düştüğünüzde tekrar 100$ bulmak. 127,88$’den sıralı bir şekilde %15 veya %8 düştüğünüzde 100$ bulmuyorsanız. Sizde matematik çalışabilirsiniz.
      Doğru hesaplama için cevabınızı bekliyorum.

      • Bülent Gürkanlı

        Sonuç çok yakın olmakla birlikte, KDV hesabında devlet toplam fatura tutarı olan 100 liranın 8’ini almaz 108 liranın 8’ini alır. Yani 0,92’ye değil 1-(8/108)=0,9259’a bölmek yada kısaca 1,08’le çarpmak doğrudur. Booking 100 liranın 15 ini alıyorsa 0,85’e bölmek doğrudur.
        100*1,08=108
        108/0,85=127,059
        Booking ‘e 19,059’u (kdv dahil) fatura edersiniz. Kalan 108’in 8’ini de devlete verirsiniz. 100 de size kalır.

        • @Bülent Gürkanlı bilgi için ve yapıcı yorumunuz için teşekkür ederim. Bende biraz karışık yazmışım sanırım.
          Kısaca şöyle özetleyeyim;
          Vergi ve komisyonu ödedikten sonra elimde kalması gereken para 100,-EUR
          Komisyon oranı %15
          KDV oranı %8
          Bulmak istediğim satış fiyatı ?
          İşlem olarak size katılmadığım tek nokta 108 olan kısım. Ben 100*1,08 değil 100/0,92 olması gerektiğini yazdım. Çünkü 108’in %8’i 8,84 yapar. Elinizde 100 değil 99,36 kalır.
          Şimdi farkettim ki benimde şöyle bir hatam var. KDV ve Komisyon oranlarını sıralı düşüyorum. Burada bir yanlışlık var. Çünkü hem %15 komisyonu hemde %8 KDV’yi fatura tutarı üzerinden ödüyorsunuz sıralı olarak değil 🙂

          • Bülent Gürkanlı

            Hiç komisyon vermediğinizi düşünün. 100 lira kazanmak istiyorsanız, Faturanız sonu şöyle olur

            Toplam 100
            KDV(%8) 8
            Genel toplam 108

            Ödemeniz gereken KDV; toplamın %8’i veya genel toplamın %7,41’idir.
            Kolay gelsin

  • Volkan Bağçalı

    Saçma bi yazı olmuş, bilişim tenolojisi alanında çalışan biri olarak sana tavsiyem, at gözlülerini çıkar ! ve baış açını değiştir o zaman gerçeleri görebilirsin.

    • Altintren

      Yazıyı zaten bilişim teknolojisi alanında çalışanlar için yazmadım. Kaldı ki okuduysanız da at gözlüklerini çıkar yerine “bence doğrusu bu şekilde” diye kendi fikrinizi yazsaydınız daha dişe dokunur olurdu.

    • Merhaba,
      Yazılarımı turizmciler için yazıyorum, bilişim sektöründe çalışanlar için değil. At gözlükleri falan demektense benim fikrim şu şekilde diye bir cevap yazsaydın daha güzel olurdu.

  • Pingback: Booking.com’un Engellenmesi ve Sonrasındaki Gelişmeler (Vergi Veriyor mu?) – Sosyal Dijital()

  • Vedat A

    cok güzel ve faydalı bir yazı olmuş.. emeğinize sağlık

%d blogcu bunu beğendi: